Жарияланымдар
Digest

2026 жылғы шілдедегі Қазақстан: Құрылтай сайлауы, жаңа институттардың қалыптасуы және цифрлық трансформация

2026 жылғы шілде айы Қазақстанның саяси және институционалдық жаңғыру үдерісіндегі маңызды кезеңдердің бірі болды. Айдың басты оқиғасы – алғашқы депутаттар сайлауын тағайындау және толыққанды сайлау науқанының басталуы.

Сонымен қатар жаңа Конституцияда көзделген институттарды қалыптастыру, цифрлық экономиканы дамыту, мемлекеттік қаржының ашықтығын арттыру және халықаралық экономикалық ынтымақтастықты нығайту бағытындағы жұмыстар жалғасты.

1 шілде — Құрылтай депутаттарының алғашқы сайлауы тағайындалды

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Құрылтай депутаттарының сайлауын 2026 жылғы 23 тамызға тағайындау туралы №1338 Жарлыққа қол қойды.

Құжатқа сәйкес Орталық сайлау комиссиясына сайлауды дайындау мен өткізуді ұйымдастыру, ал Үкімет пен әкімдіктерге ұйымдастырушылық, материалдық-техникалық және қаржылық қамтамасыз ету бойынша барлық қажетті шараларды қабылдау тапсырылды. Осылайша, Қазақстанның жаңа бір палаталы Парламентін қалыптастыруға арналған алғашқы сайлау науқаны ресми түрде басталды.

2 шілде — Қазақстан Халық Кеңесінің хатшылығы құрылды

Президент «Қазақстан Халық Кеңесі» хатшылығы мемлекеттік мекемесін құру туралы Жарлыққа қол қойды.

Құжатпен Хатшылықтың ережесі мен құрылымы бекітілді. Хатшылықты құру Қазақстанның жаңартылған институционалдық жүйесінде көзделген жаңа жалпыұлттық консультативтік органды қалыптастыру кезеңі болды.

2 шілде — Шетелдік инвесторлар кеңесінің 38-ші пленарлық отырысы өтті

Президенттің төрағалығымен Шетелдік инвесторлар кеңесінің 38-ші пленарлық отырысы өтті.

Мемлекет басшысы Қазақстанның жаңа экономикалық және саяси жағдайларға бейімделуі, орнықты экономиканы дамыту және халықаралық инвесторлармен ынтымақтастықты кеңейту қажеттігін атап өтті.

Сондай-ақ Президент 2026 жылдың Қазақстанда Жасанды интеллект және цифрлық даму жылы болып жарияланғанын айтты.

4 шілде — Respublica партиясы сайлауалды бағдарламасын бекітті

Respublica партиясы Құрылтай депутаттарының сайлауына қатысуға дайын екенін мәлімдеп, сайлауалды бағдарламасы мен партиялық кандидаттар тізімін бекітті. Кандидаттар қатарында Astana Open Dialogue тәуелсіз сараптамалық платформасының тең құрылтайшысы Айбек Күмісбеков бар.

6 шілде — Партия «Ауыл» партиясы партиялық тізімді бекітті

«Ауыл» партиясының XXVI кезектен тыс съезінде сайлауалды бағдарлама мен Құрылтай депутаттығына кандидаттардың партиялық тізімі бекітілді. Құжаттар тіркеу үшін Орталық сайлау комиссиясына жолданды.

7 шілде — Қазақстан Халық партиясы кезектен тыс съезін өткізді

Партияның XXV кезектен тыс съезінде сайлауалды бағдарлама мен Құрылтай депутаттығына кандидаттар тізімі бекітілді.

8 шілде — ЖСДП сайлауға қатысушыларды анықтады

Жалпыұлттық социал-демократиялық партияның кезектен тыс съезінде кандидаттардың партиялық тізімі және сайлауалды бағдарламаның негізгі бағыттары бекітілді.

9 шілде — «Байтақ» партиясы кандидаттар тізімін бекітті

Партия кезектен тыс съезінде сайлауалды бағдарламасын және Құрылтай сайлауына қатысатын кандидаттар тізімін мақұлдады.

10 шілде — «Әділет» партиясының III кезектен тыс съезі өтті

Астанада «Әділет» партиясының III кезектен тыс съезі өтті. Делегаттар сайлауалды бағдарламасын, Құрылтай депутаттығына кандидаттар тізімін бекітіп, съездің тиісті қарарын қабылдады. Кандидаттар қатарында Astana Open Dialogue платформасының тең құрылтайшылары Марат Шибутов пен Александр Данилов бар.

14 шілде — Алты айдағы экономикалық өсім – 4,1%

Үкімет отырысында 2026 жылдың қаңтар–маусым айларындағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды. Ұлттық экономика министрлігінің мәліметінше, алғашқы жартыжылдықтағы экономикалық өсім 4,1%-ға жетті.

Республикалық бюджеттің трансферттерді есептемегендегі кірісі 8,5 трлн теңгені құрады. Шығыстардың орындалуы – 98,2%. Инфляция деңгейі 10,3% болды.

14 шілде — Президент Қазақстан Халық Кеңесінің жұмысын талқылады

Президент Қазақстан Халық Кеңесі Төрағасының орынбасары – Хатшылық басшысы Қанатбек Жайсанбаевты қабылдады. Кездесуде жаңа консультативтік органның және оның Хатшылығының қызметін ұйымдастыру мәселелері қаралды. Бұл Қазақстан Халық Кеңесін нормативтік ресімдеуден оның жұмысын практикалық ұйымдастыруға көшуді растады.

21 шілде — 2028 жылға дейінгі көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл жоспары бекітілді

Үкімет 2026–2028 жылдарға арналған көлеңкелі экономикаға қарсы іс-қимыл жөніндегі кешенді жоспарды бекітті.

Жоспар 53 іс-шараны қамтиды. Оның ішінде:
-бизнестің ашықтығын арттыру;
-адал бәсекелестікті қамтамасыз ету;
-бюджет кірістерін ұлғайту;
-көлеңкелі қызмет ету тәуекелі жоғары салаларды цифрландыру;
-мемлекеттік органдардың деректерін біріктіру;
-бұзушылықтарды анықтау үшін жасанды интеллектіні пайдалану бар.

Үкімет жоспарды іске асыру адал кәсіпкерлерге қосымша әкімшілік жүктеме түсірмеуге тиіс екенін атап өтті.

22 шілде — Цифрлық теңге

Үкімет 2026 жылдың соңына дейін цифрлық теңгені 100 жобаға енгізуді жоспарлап отырғанын хабарлады. Тамыз айында цифрлық теңгені Қаржы министрлігінің ақпараттық жүйелерімен толық интеграциялауды аяқтау көзделген. Бұл оны мемлекеттік сатып алуларда пайдалануды кеңейтуге және бюджет қаражатын жұмсаудың ашықтығын арттыруға мүмкіндік беруге тиіс.

23 шілде — Партиялық тізімдерді тіркеу аяқталды

23 шілдеде Орталық сайлау комиссиясы Құрылтай депутаттарының сайлауына қатысатын партиялардың тізімдерін тіркеуді аяқтады. Сайлауға жеті саяси партия жіберілді. Тіркеу аяқталған соң партиялар ресми үгіт-насихат жұмыстарын бастау мүмкіндігіне ие болды.

23 шілде — Сайлауалды үгіт-насихат ресми түрде басталды

Құрылтай депутаттарын сайлаудың үгіт-насихат кезеңі 2026 жылғы 23 шілдеде сағат 18:01-де басталды. Жеті саяси партия республикалық және өңірлік штабтарын ашып, сайлаушылармен кездесулер өткізуге және үгіт материалдарын таратуға кірісті. Үгіт-насихат кезеңі 22 тамыз сағат 00:00-ге дейін жалғасады. 2026 жылғы 23 тамызда дауыс беру өтеді.

24 шілде — Базалық мөлшерлеме 16,75%-ға дейін төмендетілді

Қазақстан Ұлттық Банкі базалық мөлшерлемені 17%-дан 16,75%-ға дейін төмендетті. Бұл – 2026 жылғы маусымда мөлшерлеме 18%-дан 17%-ға төмендетілгеннен кейінгі екінші рет қатарынан қабылданған шешім. Базалық мөлшерлеме бойынша келесі шешім 4 қыркүйекте қабылданады.

25 шілде — Қазақстан - Ресей өңіраралық ынтымақтастығының XXII форумы өтті

Омбы қаласында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев пен Ресей Президенті Владимир Путиннің қатысуымен Қазақстан - Ресей өңіраралық ынтымақтастығының XXII форумы өтті. Пленарлық отырыстың тақырыбы – «Жаһандық логистика экожүйесін қалыптастыру: Ресей-Қазақстан ынтымақтастығының жаңа көкжиегі». Мемлекеттер басшыларына тауар айналымының ашықтығын, тасымалдау процестерін цифрландыруға және автомобиль көлігі қауіпсіздігін арттыруға бағытталған цифрлық жобалар таныстырылды.

29 шілде — Алғашқы партияаралық теледебат өтті

Қазақстанда Құрылтай депутаттарының сайлауы аясындағы алғашқы партияаралық теледебат өтті. Жеті саяси партияның өкілдері республикалық телеарна эфирінде өздерінің сайлауалды бағдарламаларын таныстырып, сұрақтарға жауап берді.


2026 жылғы шілде айындағы басты оқиға – Құрылтайдың бірінші шақырылымын қалыптастыруға арналған сайлау науқанының басталуы болды. Сайлаудың 23 тамызға белгіленуі, партиялық тізімдердің тіркелуі және 23 шілдеде үгіт-насихат жұмыстарының басталуы саяси реформалардың практикалық кезеңге өткенін көрсетті.

Сонымен бірге Мемлекет Қазақстан Халық кеңесін қалыптастыруды, цифрлық экономиканы дамытуды және мемлекеттік қаржы мен көлеңкелі экономиканы бақылаудың жаңа тетіктерін енгізуді жалғастырды.