Қазақстан 2026 жылғы ақпанда: Конституциялық жобадан электоралдық жұмылдыру кезеңіне дейін

Өткен ай Қазақстан үшін конституциялық реформаны әзірлеу кезеңінен оны тәжірибелік тұрғыда жүзеге асыру сатысына өтуімен ерекшеленді. Қаңтарда өзгерістерді институционалдық және құқықтық тұрғыдан пысықтау жүргізілсе, ақпанда үдеріс жария етіліп, электоралдық кеңістікке шықты. Айдың негізгі саяси оқиғасы – республикалық референдум күнінің ресми түрде белгіленуі болды.

Төменде айдың басты оқиғалары хронологиялық ретпен ұсынылады.

10 ақпан – Тоқаевтың төрағалығымен өткен Үкіметтің кеңейтілген отырысы

Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Қазақстан Республикасы Үкіметінің дәстүрлі жыл сайынғы кеңейтілген отырысы өтті. Алқалы жиында 2025 жылғы әлеуметтік-экономикалық дамудың жан-жақты қорытындылары шығарылып, алдағы кезеңге арналған стратегиялық басымдықтар мен негізгі міндеттер айқындалды. Отырыс барысында премьер-министр мен салалық ведомстволардың басшылары есеп беріп, ел экономикасының өсім қарқыны, халықтың әл-ауқатын арттыру тетіктері, өндірістік секторды дамыту және азаматтардың қаржылық жүктемесін азайтуға бағытталған нақты шаралар кеңінен талқыланды.

11 ақпан – Президент республикалық референдум өткізу күнін ресми түрде жариялады

Президент жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдумды 2026 жылғы 15 наурызға тағайындау туралы Жарлыққа қол қойды. Конституциялық комиссия жаңа Конституцияның қорытынды жобасын Мемлекет басшысына ұсынды, одан кейін құжат мәтіні қоғамдық талқылау үшін жарияланды. Осылайша конституциялық реформа сараптамалық және қоғамдық талқылау кезеңінен тікелей электоралдық рәсім кезеңіне өтті.

12 ақпан – Конституция жобасының соңғы редакциясы жарияланды

Референдум тағайындалғаннан кейінгі күні Конституция жобасының финалдық нұсқасы жарық көрді. Құжат бұрын ұсынылған бастамаларды біріктіріп, мемлекеттік билік жүйесіндегі негізгі өзгерістерді бекітті. Атап айтқанда, бір палаталы Парламентті (Құрылтайды) құру, билік тармақтары арасындағы өкілеттіктерді қайта бөлу, өкілді институттар архитектурасын жаңғырту және билік транзитінің жаңартылған моделін енгізу көзделген. Мәтіннің жариялануы оны одан әрі қоғамдық және саяси талқылауға шығарудың маңызды қадамы болды.

12 ақпан – «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» коалициясы құрылды

Осы күні жаңа Конституция жобасын қолдау мақсатында жалпыұлттық коалиция құрылғаны жарияланды. Оның құрамына бес жетекші саяси партияның өкілдері мен 300-ден астам қоғамдық ұйым енді. Қатысушылар Негізгі заңның жаңа редакциясы саяси жүйені жаңғыртуға, әлеуметтік кепілдіктерді нығайтуға және азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысуын кеңейтуге бағытталғанын мәлімдеді. Коалиция өңірлерде түсіндіру жұмыстарын бастады және азаматтардың референдумға саналы қатысуына жәрдемдесуді көздейді.

20 ақпан – Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Бейбітшілік кеңесінің инаугурациялық отырысына қатысты

Президент Қасым-Жомарт Тоқаев АҚШ Президенті Дональд Трамптың шақыруымен Вашингтонда өткен Бейбітшілік кеңесінің инаугурациялық отырысына қатысты. Өз сөзінде Мемлекет басшысы декларативті мәлімдемелерден тұрақты бейбітшілік мүддесіне бағытталған нақты қадамдарға көшу қажеттігін атап өтті. Қазақстан бейбітшілікті қалпына келтіру және гуманитарлық қолдау көрсету жөніндегі халықаралық бастамаларға қатысуға дайын екенін растады. Бұл ретте экономикалық көмек көрсету мен қақтығыстан кейінгі қалпына келтіруге жәрдемдесу мәселелері де қамтылды.

23 ақпан – Референдумға арналған дауыс беру бюллетені таныстырылды

23 ақпанда Қазақстан Республикасының Орталық референдум комиссиясы 15 наурызда өтетін жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдумда пайдаланылатын бюллетеньнің мәтіні мен формасын ұсынды. Бюллетеньде жаңа Конституцияны қабылдау туралы сұрақ және екі жауап нұсқасы – «Иә, қабылдаймын» және «Жоқ, қабылдамаймын» деп көрсетіледі. Құжат мемлекеттік және орыс тілдерінде әзірленіп, баспа қауіпсіздігі талаптарын ескере отырып дайындалған. Сондай-ақ ол сайлаушылардың толық санын қамтуға және қосымша резервті қамтамасыз етуді көздейді.

Осылайша ақпан айы белсенді саяси жұмылдыру мен көктемнің басты оқиғасы – жаңа Конституция бойынша республикалық референдумға жүйелі дайындық кезеңіне айналды. Айдың күн тәртібі тұжырымдамалық пікірталастардан нақты іс-қимылдарға – дауыс беру күнін белгілеуге, құжаттың соңғы редакциясын жариялауға, қолдау коалициясын қалыптастыруға және өңірлерде түсіндіру науқанын бастауға ауысты. Сонымен қатар Қазақстан халықаралық аренадағы белсенділігін жалғастырып, сыртқы саяси бағытына және көпжақты ынтымақтастық қағидаттарына адалдығын растады.